Gebruik CO2 als grondstof


Den Haag, 24 februari 2022 - Onlangs berichtte het FD over hergebruik van CO2. Onderzoekers van Radboud Universiteit Nijmegen onderzochten de mate waarin CCU, ofwel Carbon Capture and Utilization, richting 2050 bijdraagt aan de klimaatdoelen. De onderzoekers temperen de verwachtingen: zowel de gebruikte energie tijdens het proces als de emissies bij gebruik van de toepassingen zouden afdoen aan de klimaatbijdrage van CCU. Een conclusie waarop veel valt af te dingen, zo meent de Nederlandse CCU-Alliantie.


Het artikel opent met de stelling dat de politiek hoge verwachtingen heeft van CCU. Een verrassende aanname: Nederland stimuleert de opslag van CO2 (CCS) ruimhartig maar heeft met betrekking tot hergebruik van CO2 (CCU) alleen voor de glastuinbouw iets geregeld. Ondernemers in CCU zien met lede ogen de waardevolle koolstof onder de grond verdwijnen, terwijl de klimaatbijdrage van CCU richting 2050 groot is; veel groter dan het besproken onderzoek laat zien.


Grootste knelpunt in de studie is dat het vermeden fossiele emissies buiten beschouwing laat, terwijl deze juist de sleutel zijn tot de klimaatimpact van CCU. Toepassing van CO2 in de tuinbouw, synthetische kerosine, beton, kunstmest of plastic vervangt het gebruik van een fossiele brandstof. CO2 hergebruik werkt zelfs als hefboom: één ton CO2 voorkomt, afhankelijk van de toepassing, al snel twee of drie ton aan fossiele uitstoot. Die emissiewinst niet meenemen is hetzelfde als bij een elektrische auto het vermijden van fossiele brandstof niet berekenen.


Ook bij de wijze waarop de studie de CO2-neutraliteit bepaalt van het proces van afvang en hergebruik, plaatst de Alliantie vraagtekens. De huidige initiatieven werken met een uitgekiende CO2-balans. Zonder netto reductie valt er immers geen businesscase te bouwen. En daarnaast geldt: zolang de energiemix nog fossiel bevat is fossiele uitstoot onvermijdelijk, maar dat is richting 2050 opgelost. Kwalijk wordt het als aan een tuindersbedrijf in het Verenigd Koninkrijk wordt gerefereerd dat diesel gebruikt om warmte en CO2 te produceren. Kwekers zoeken juist externe CO2 om hun warmtebehoefte te verduurzamen. Met diesel de kas verwarmen is anno 2022 al geen steekhoudende referentie, laat staan in 2050.


De toekomst is een circulair systeem van afvang en hergebruik van voornamelijk biogene CO2. Naast winning van (bio-)methaan en (bio-)CO2 leidt CCU tot steeds meer hoogwaardige eindproducten en halffabricaten die fossiele grondstoffen vervangen. Zo bezien is CCU is een grondstoffentechnologie die het verdient het om op de juiste aannames en merites te worden verkend. De verwachting is dat de komende Mededeling over duurzame koolstofketens van de Europese Commissie, CCU breder beoordeelt dan de onderzoekers.